Program Detayları

0–18 Yaş Arası Özel Gereksinimli Çocuklarla Oynanabilecek Oyunlar

Oyun, tüm çocuklar için öğrenmenin en doğal yoludur. Özel gereksinimli çocuklar için ise oyun; iletişim kurma, duygularını ifade etme, motor becerilerini geliştirme ve sosyal hayata katılım açısından çok daha önemli bir araçtır. Bu yazıda, 0–18 yaş arası özel gereksinimli çocuklarla oynanabilecek, yaş ve gelişim düzeyine göre uyarlanabilir oyun önerilerini bulabilirsiniz.

0–3 Yaş Grubu İçin Oyunlar

Bu dönemde amaç; duyusal farkındalık, güven duygusu ve temel motor gelişimi desteklemektir.

🎈 Önerilen Oyunlar

• Duyusal keşif oyunu: Farklı dokularda (yumuşak, sert, pütürlü) oyuncaklarla oynama

• Ses takibi oyunu: Çıngırak, zil veya yumuşak müzikle sesin yönünü bulma

• Ayna oyunu: Aynada mimik taklitleri yaparak yüz farkındalığı geliştirme

• Top yuvarlama: Karşılıklı top yuvarlayarak göz teması ve sıra alma çalışmaları

3–6 Yaş Grubu İçin Oyunlar

Bu yaşta oyunlar; dil gelişimi, ince–kaba motor becerileri ve basit sosyal etkileşimleri destekler.

🧩 Önerilen Oyunlar

• Renk–şekil eşleştirme: Kartlar veya bloklarla eşleştirme oyunları

• Taklit oyunları: Hayvan taklitleri, günlük yaşam canlandırmaları

• Basit puzzle ve blok oyunları: El–göz koordinasyonunu geliştiren aktiviteler

• Balon oyunu: Balonu düşürmeden havada tutma (denge ve dikkat için)

6–12 Yaş Grubu İçin Oyunlar

Bu dönemde çocukların problem çözme, kurallara uyma ve iş birliği becerileri desteklenir.

🎲 Önerilen Oyunlar

• Sıra alma oyunları: Zar atmalı basit masa oyunları

• Hedef vurma oyunu: Topu kutuya atma veya hedefe yönlendirme

• Hikâye tamamlama oyunu: Resimli kartlarla hikâye oluşturma

• Duygu kartları oyunu: Duyguları tanıma ve ifade etme çalışmaları

12–18 Yaş Grubu İçin Oyunlar

Ergenlik döneminde oyunlar; öz güven, iletişim, sosyal uyum ve stresle baş etme becerilerini desteklemelidir.

🎯 Önerilen Oyunlar

• Rol yapma oyunları: Günlük yaşam senaryoları (alışveriş, okul, arkadaşlık)

• Takım oyunları: Uyarlanmış spor ve grup etkinlikleri

• Strateji ve düşünme oyunları: Yaşa ve bilişsel düzeye uygun masa oyunları

• Sanat ve müzik temelli oyunlar: Ritim tutma, resimle ifade etme

Oyun Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

• Çocuğun yaşından çok gelişim düzeyi esas alınmalıdır

• Oyunlar esnek ve uyarlanabilir olmalıdır

• Zorlama yerine teşvik edici bir yaklaşım benimsenmelidir

• Başarı değil, katılım ve süreç ön planda tutulmalıdır

Özel gereksinimli çocuklar için oyun; sadece eğlenceli bir zaman değil, aynı zamanda güçlü bir öğrenme ve gelişim aracıdır. Doğru oyunlar ve destekleyici bir ortamla çocukların potansiyelleri ortaya çıkarılabilir. Her çocuk farklıdır ve her oyun, çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğinde gerçek anlamda fayda sağlar.